Coinbase’den Milei ve LIBRA’ya: Kriptoya yönelik toplu davalar artıyor

Kripto benimsenmesi dünya genelinde yayılırken, sektörde faaliyet gösteren şirketler giderek daha fazla toplu dava hedefi haline geliyor.

Ekonomik ve finansal danışmanlık firması Cornerstone’un yakın tarihli bir raporuna göre, 2025’in ilk yarısında kripto şirketlerine açılan toplu dava sayısı neredeyse iki katına çıktı.

Yatırımcılar, Başkan Donald Trump yönetimi altında ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) gibi finansal düzenleyicilerin uygulama tutumlarında yaşanan 180 derecelik değişime rağmen kripto şirketlerini sorumlu tutmaya devam ediyor.

Cornerstone’un bulguları sadece menkul kıymetlerle ilgili toplu davaları temsil ediyor. Kripto şirketleri ayrıca tüketici koruması ve dolandırıcılıkla ilgili toplu davalarla da karşı karşıya. Bu firmalardan bazıları Arjantin Devlet Başkanı gibi üst düzey politikacıları bile etkilemiş durumda.

İşte 2025’in ilk yarısında manşetlere çıkan altı önemli kripto davası.

Bakkt, menkul kıymetler yasasını ihlal etmekle suçlanıyor

Georgia ve New York merkezli Amerikan kripto para borsası Bakkt, davacıların borsanın yanlış veya yanıltıcı beyanlarda bulunduğunu ve bazı bilgileri açıklamadığını iddia ettiği toplu dava ile karşı karşıya.

2 Nisan’da açılan davada baş davacı Guy Serge A. Franklin, Bakkt, kıdemli danışman ve eski CEO Gavin Michael, CEO ve başkan Andrew Main ile geçici finans direktörü Karen Alexander için jüri duruşması talep etti.

Davacılar, Bank of America ve Webull’un müşterilerden çıkışı konusunda şeffaflık eksikliği olduğunu ve yanıltıcı beyanlarda bulunulduğunu ileri sürdü.

Dava dosyasında, Webull’un 2023 ve 2024 yıllarında Bakkt’ın kripto hizmetleri gelirinin %74’ünü oluşturduğu, Bank of America’nın ise Ocak-Eylül 2024 döneminde sadakat hizmetleri gelirinin %17’sini oluşturduğu belirtilerek “üst çizgi gelirde %73 kayıp” yaşanacağı iddia edildi.

Dava metnine göre Bakkt, “kripto hizmetleri gelirlerinin istikrarını ve/veya çeşitliliğini yanlış beyan etti.”

Coinbase çok cepheli toplu davalarla karşı karşıya

Büyük Amerikan kripto borsası Coinbase ve bazı yöneticileri, birden fazla eyalette çeşitli toplu davalarla karşı karşıya.

Şubat ayında, Coinbase hissedarı Wenduo Guo, New Jersey’de açtığı davada, borsanın müşteri varlıklarının Coinbase’in iflas malvarlığının bir parçası sayılabileceğini açıklamadığını, bu durumun perakende müşterileri teminatsız alacaklı haline getirdiğini iddia etti.

Dava, Coinbase’in 2021’de halka arzından önce yaşanan birçok borsa iflasını ve yatırımcıların mağduriyetini hatırlattı. Coinbase’in açıklamalarına rağmen borsanın farklı olmadığını savundu.

Mayıs ayında daha fazla dava açıldı; Illinois eyaletinde Coinbase’in Müşterini Tanı (KYC) gereksinimleri kapsamında yüz izi toplama uygulamasının Biyometrik Bilgi Gizliliği Yasası’nı (BIPA) ihlal ettiği iddia edildi. Davacılar Scott Bernstein, Gina Greeder ve James Lonergan, 13 Mayıs’ta federal mahkemede açılan davada borsanın “yüz izlerini toplu şekilde” toplamasının yasa dışı olduğunu belirtti.

“Coinbase, BIPA tarafından belirtilen şekilde davacıların biyometrik tanımlayıcılarını kalıcı olarak yok etmek için bir saklama takvimi veya yönergesi kamuoyuna açıklamamaktadır,” diye belirttiler.

15 Mayıs’ta Coinbase, siber suçluların yurtdışındaki destek ajanlarını rüşvetle müşteri verilerini sızdırmaya ve müşterilere yönelik siber mühendislik saldırılarını kolaylaştırmaya ikna ettiğini açıkladı. İlk tahminler zararın 180 milyon ile 400 milyon dolar arasında olduğunu gösteriyor.

Olaydan sadece günler sonra Coinbase’e karşı bir ihlal davası açıldı. 22 Mayıs’ta Coinbase yatırımcısı Brady Nessler, ihlalin hissedarlar için “önemli kayıplar ve zararlar”a yol açtığını iddia etti.

Strategy’nin Bitcoin stratejisi hukuki inceleme altında

Bitcoin () maksimalisti Michael Saylor’ın yönettiği yazılım şirketi ve Bitcoin yatırım aracı Strategy, toplu dava ile karşı karşıya kaldı.

SEC’in açıklamasına göre, toplu dava Strategy ve yöneticilerinin “bitcoin odaklı yatırım stratejimizin ve hazine operasyonlarımızın beklenen kârlılığına ilişkin yanlış ve/veya yanıltıcı beyanlarda bulunduğunu ve/veya bilgi açıklamadığını” iddia ediyor.

16 Mayıs’ta açılan dava, Strategy’nin yaklaşık 103.500 dolar ortalama fiyatla 7.390 BTC’yi 764,9 milyon dolara satın almasından birkaç gün önce geldi.

LIBRA tokenı yatırımcıların tepkisiyle karşı karşıya

Bu yıl kripto alanındaki en ilginç davalardan biri, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei’nin desteklediği LIBRA token projesine yönelik memnuniyetsiz yatırımcıların açtığı toplu dava.

Başlangıçta Arjantin’de ekonomik kalkınmayı teşvik edecek bir blok zinciri projesi olarak tanıtılan LIBRA, 2025’in başlarında kriptoyu tanımlayan memecoin çılgınlığının bir parçasıydı.

Tokenin değeri, Şubat ayındaki ilk çıkışının ardından Milei’nin destekleyici tweet’iyle fırladı; ancak bu tweet silindi ve LIBRA fiyatı düştükçe destek reddedildi.

17 Mart’ta Burwick Law, KIP Protocol ve Meteora’ya, LIBRA token lansmanını “aldatıcı, manipülatif ve temelde adaletsiz” şekilde yürüttükleri gerekçesiyle dava açtı.

Kelsier Ventures’ın kurucu ortağı Hayden Davis, mahkemenin küresel olarak başlatılan token üzerinde yetkisi olmadığını iddia ederek davaya itiraz etti.

Pump.fun memecoin çılgınlığı dolandırıcılık suçlamalarıyla karşı karşıya

Temmuz ayında, memecoin lansman platformu Pump.fun, kullanıcılarından memecoin planlarıyla 5,5 milyar dolardan fazla para topladığı iddiasıyla toplu dava hedefi oldu.

Dava dosyasında, “Yapı, ilk birkaç oyuncunun tokenlerini sonraki oyunculara satarak kazandığı, hileli bir slot makinesi modelini taklit ediyor. Altta yatan bir proje, ürün veya gelir yok — sadece hızlı bir alım, satım ve çöküş döngüsü var,” denildi.

Dava, RICO (Suç Örgütlerine Karşı Mücadele Yasası) iddialarının yanı sıra dolandırıcılık, yardım ve yataklık, sivil komplo ve haksız zenginleşme suçlamalarını da içeriyor.

Davacılar, Pump.fun’daki tüm işlemlerin iptalini ve tazminat talep ediyor.

Nike “rug pull” suçlamalarıyla karşı karşıya

Küresel spor giyim devi Nike, NFT platformu RTFKT’yi kapatırken bir rug pull (ani çekilme) uyguladığı iddialarıyla karşı karşıya.

Büyük markalar bu trende atladı ancak çoğu birkaç yıl içinde işleri kapatıp sektörden tamamen çıktı. Nike da bu durumdan muaf değildi.

Jagdeep Cheema liderliğindeki bir RTFKT kullanıcı grubu, 25 Nisan’da açtıkları davada, Nike’ın spor ayakkabı temalı NFT’lerini abarttıktan sonra platformu kapatması nedeniyle “önemli zararlar” yaşadıklarını iddia etti.

Dava, Nike’ın NFT şeklinde kayıtsız menkul kıymetler sunduğunu ve 5 milyon dolar tazminat talep ederek Nike’ın tüketici koruma yasalarını ve çeşitli eyalet haksız ticaret ve rekabet yasalarını ihlal ettiğini ileri sürüyor.

Hukuki süreçler uzun sürebilir

Kripto şirketleri ve sektörde faaliyet gösteren aktörlere karşı artan sayıda toplu dava bulunuyor. Bu davalar ciddi finansal ve itibar kayıplarına yol açabilir, ancak sonuçlanmaları çok uzun sürebilir, hatta bazıları hiç sonuçlanmayabilir.

Örneğin, Nisan 2020’de Chase Williams, Binance’e karşı kayıtsız tokenler sattığı gerekçesiyle dava açtı. Binance davayı reddetti, bu talep reddedilince temyize gitti. Ancak Yüksek Mahkeme sadece Ocak ayında incelemeyi reddetti ve davanın devam edebileceğine hükmetti.

Ünlülere karşı açılan ve sonuçlanan veya bir şekilde çözüme kavuşan diğer davalar da mevcut.

Dergi: