İçeriden Öğrenenlerin Ticareti: SEC’nin Günah Keçisi Arayışı

Yazar: Nic Puckrin, CoinBureau kurucusu

ABD Başkanı Donald Trump’ın 10 Ekim gecesi Çin’e yönelik cezai tarifeler açıklaması sonrası en az 19 milyar dolarlık uzun pozisyonun silindiği, kripto piyasasının tarihindeki en büyük olay, bu yeni piyasadaki çirkin bir yönü ortaya koydu: içeriden öğrenenlerin ticaretine karşı olan savunmasızlığı.

Zincir üstü veriler, büyük açıklamadan sadece yarım saat önce Hyperliquid üzerinde önemli bir kısa pozisyon alındığını gösteriyor. Piyasa çöktüğünde, bu işlem yapan kişi piyasa manipülasyonu üzerine spekülasyonları tetikledi — bazıları işlemin arkasındaki “balinanın” doğrudan başkanlık ailesine yakın olduğunu teorileştirdi.

Spekülasyonlar bir yana, bu dijital varlık alanındaki potansiyel içeriden öğrenenlerin ticaretine dair birçok örnekten sadece biri. Token lansman modelleri bile, genellikle girişim sermayesi firmalarına ön lansman tahsisleri verip listelemede bunları satarak perakende yatırımcıların zararına çalıştığı için dikkatle incelenmeli. Tüm ilerlemelerine rağmen, kripto hâlâ büyük ölçüde düzenlenmemiş ve piyasa manipülasyonuna açık “Vahşi Batı” konumunda.

Bu büyük sorun sadece kriptoya özgü değil. Piyasalar kadar eski. Finansal düzenlemeler onlarca yıldır buna son vermeye çalışıyor ama başaramadı. Bu sorun blockchain teknolojisiyle ilgili değil; tamamen insan açgözlülüğünün bir tezahürü.

Blockchain teknolojisinin şeffaflığı, piyasanın kirli çamaşırlarını ortaya çıkardı ve düzenleyicilere bunu temizlemek için ciddi adımlar atma çağrısı yaptı.

Seçilmişlere Avantaj Sağlayan Kurallar

Finans piyasalarının tarihi, cezasız kalan içeriden öğrenenlerin ticareti vakalarıyla dolu. En önemlisi, küresel finansal krizdir; baş aktörler, ellerinde bolca kanıt olmasına rağmen ceza almadan kurtuldu. Buna, şirket çökerken hisselerini hızla satan üst düzey yöneticiler de dahil — çünkü savcılar mevcut yasalar altında kastı kanıtlayamadı.

İlgili:

Sonraki yıllarda, SEC’in türev piyasalarına yönelik 50’den fazla soruşturma açtığı bildirildi; bunlar arasında kredi temerrüt swaplarıyla ilgili içeriden öğrenenlerin ticareti ve 2009-2012 Yunan devlet tahvili krizine olası etkileri vardı. Ancak hiçbir mahkumiyet gerçekleşmedi. Bunun sebebi en azından kısmen, yasanın borç türevlerini kapsamamasıydı. Şaşırtıcı olan ise, en azından ABD’de hâlâ kapsamıyor olmasıdır.

Küresel olarak içeriden öğrenenlerin ticaretine ilişkin düzenlemelerde çok az değişiklik yapıldı. 1934 tarihli ABD Menkul Kıymetler Borsası Yasası altında ilk kez yürürlüğe girmesinden neredeyse bir asır sonra, yapılan değişiklikler sorunu çözmekten çok engel oldu. ABD’de 2000’de yürürlüğe giren , içeriden öğrenenlerin ticareti için bir açık yarattı; günümüzün çok daha karmaşık piyasa yapısını ele alan güncellemeler ise yapılmadı.

İyi bir örnek, 2016’daki SEC v. Panuwat davasıdır; içeriden öğrenenlerin ticareti yasasının sınırlarını o kadar zorladı ki mahkumiyet için sekiz yıl geçti. Pfizer tarafından satın alınan biyoteknoloji firması Medivation’da üst düzey yönetici olan Matthew Panuwat, devralma hakkında bilgi edindikten sonra rakip Incyte Corp’da alım opsiyonları aldı. Rakip hisselerinin yükseleceğine dair bahsi, kendisine 100.000 dolardan fazla kişisel kazanç sağladı.

SEC İçeriden Öğrenenlerin Ticareti Konusunu Görmezden Geliyor

Panuwat sonunda mahkum edilse de, bu sözde “gölge ticaret” SEC için hâlâ yeni bir uygulama alanı ve teknik olarak yasaya dahil değil. Oysa dahil edilmeli. Mevcut yasalar, 50 yıl öncesinden çok farklı olan piyasa yapısına uygun değil; bu yüzden güncellenmesi şart.

Bu, yasanın kapsamının türevler ve dijital varlıklar da dahil olmak üzere çok çeşitli yatırım araçlarını kapsayacak şekilde resmi olarak genişletilmesi ve içeriden bilgi tanımının hükümet kanalları, politika brifingleri ve diğer yolları da içerecek şekilde güncellenmesi anlamına gelir. Ayrıca, kamu görevlileri ve yardımcıları için açıklama öncesi ve soğuma sürelerinin güçlendirilmesi gerekir; bu, mevcut 10b5-1 reformlarına benzer şekilde olmalıdır.

Dahası, uygulama çok daha hızlı olmalı. Bir mahkumiyet için sekiz yıl beklemek, milyarlarca doların saniyeler içinde kaybedilebildiği bir dünyada kesinlikle kabul edilemez.

Düzenleyiciler, dolandırıcıların kendilerine karşı kullandığı modern araçları kullanarak içeriden öğrenenlerin ticaretine karşı tam güçle sert önlemler almalı.

Kripto piyasası kesinlikle bir istisna değil. Token lansmanları, borsa listelemeleri ve dijital varlık hazinesi ateşini körükleyen anlaşmaların incelenme zamanı çoktan geldi. Alandaki dürüst oyuncular bunu memnuniyetle karşılayacaktır.

Ancak bu sorunu sadece kriptoya özgü olarak görmek büyük bir hata olur. Yasa modernize edilip açıklar kapatılana kadar, içeriden öğrenenler bunları kullanmaya devam edecek ve sisteme olan güven zayıf kalacaktır.

Yanlış yapanlar eylemlerinin sonuçlarından korkmaya başladığında, hem geleneksel hem dijital varlık piyasalarında gerçek değişim başlayacaktır.

Yazar: Nic Puckrin, CoinBureau kurucusu.

Bu makale genel bilgi amaçlıdır ve yasal veya yatırım tavsiyesi olarak alınmamalıdır. Burada ifade edilen görüşler, düşünceler ve fikirler yalnızca yazarın kendisine ait olup Cointelegraph’ın görüşlerini yansıtmayabilir.