Gizliliğe odaklanan kripto paralar son zamanlarda yatırımcıların radarına girdi ve en popüler token kategorileri arasında yer alıyor.
CoinGecko’ya göre, gizlilik coinlerinin toplam piyasa değeri yaklaşık 22 milyar dolar civarında ve son 24 saatte değerleri %52,2 arttı. Rakip veri toplayıcı CoinMarketCap ise bu kategoriyi yaklaşık 55 milyar dolar olarak değerlendiriyor ve Zcash () şu anda lider konumda.
Erken dönem gizlilik odaklı kripto paralardan biri olan Zcash, Ekim 2016’da piyasaya sürüldü. Bu Ekim ayının başında 80 doların altında işlem görürken, ay boyunca %375 artışla Cadılar Bayramı’na kadar 380 dolara yükseldi ve piyasa değeri açısından Monero ()’yu geride bırakarak en büyük gizlilik tokenı haline geldi.
Hükümetler, şifrelenmiş mesajların taranmasını zorunlu kılabilecek Avrupa Birliği’nin “Chat Control” önerisi gibi önlemleri değerlendirirken, Meta ise Avrupa kullanıcı verileri üzerinde yapay zeka modellerini eğitmeye yeniden başladı. Veri gözetimi konusundaki endişeler artarken, .
Zcash’in büyük ayı ve shielded supply’nin yükselişi
Zcash ve diğer gizlilik tokenları, genel kripto para piyasası ABD Başkanı Donald Trump’ın Ekim başındaki Çin’e yönelik tarife tehditleri ve bir nedeniyle toparlanmakta zorlanırken bile yükseldi.
Ancak gizlilik trendi sadece spekülasyona dayanmıyor. Bu durum, Zcash’in “shielded supply” (korumalı arz) artışı ve özel işlemleri daha erişilebilir kılan yeni cüzdan teknolojilerinin benimsenmesiyle paralel ilerliyor.
“Odak, sadece token çıkarmak için token çıkaran projelerden, gerçek teşviklerle desteklenen sıfır bilgi kanıtı (zero-knowledge) sistemleri gibi gizlilik teknolojileri geliştiren projelere kayıyor. Bu sistemler, kullanıcıların anonimlik konusunda açık tercih yapmalarını gerektirmeden varsayılan olarak gizlilik sağlayabilir,” dedi ZK-proof tabanlı blok zinciri Psy Protocol’ün kurucusu ve CEO’su Carter Feldman Cointelegraph’a.
Zcash’in gizlilik modelinin merkezinde, göndereni, alıcıyı ve işlem tutarını gizlemek için sıfır bilgi kanıtları (özellikle zk-SNARKs) kullanan shielded adresler yer alıyor. Shielded adresler arasında gönderilen işlemler, özel olarak işlem gören coinler için bir havuza giriyor. Bu havuz büyüdükçe, ağın anonimlik kümesi genişliyor ve kullanan herkes için gizlilik garantileri güçleniyor.
Bu shielded havuz şu anda şimdiye kadarki en büyük seviyesine ulaştı ve yaklaşık 4,9 milyon ZEC’ye yaklaşıyor.
Zcash geliştiricisi Electric Coin Company, Ekim ayına başlarken Zashi cüzdanında yeni özellikler sundu; kullanıcıların Near’ın Intents sistemi entegrasyonu sayesinde zincirler arası takaslar ve özel ödemeler yapmasına olanak tanıdı. Bu, kullanıcıların merkezi borsalar veya karmaşık köprü arayüzleri olmadan Zcash’in gizlilik katmanına kolayca değer aktarabilmesini sağlıyor.
İlgili:
Bu yeni kullanım kolaylığı, Ekim boyunca shielded havuzun büyümesini destekledi. Near Intents üzerindeki Zcash işlemleri Ekim başında patladı; sadece 16 Ekim’de 17 milyon dolardan fazla işlem gerçekleşti.
Ancak bu patlama bazı uyarılarla geliyor. Araştırmacı ZachXBT, Zashi’nin Near Intents entegrasyonunun işlem yollarını tamamen gizlemeyebileceğini ve zincirler arası gizliliğin hala izlenebilir bağlantılar taşıdığını belirtti.
“Zashi ekibiyle iletişime geçtim ve bana bu gizlilik sorununu yakında geçici adresler ekleyerek ve sonunda shielded Near Intent iade işlemleriyle çözeceklerini söylediler,” dedi ZachXBT.
Zcash, küresel gizlilik trendlerinin arkasında yükseliyor
Dünya genelinde gizlilik, hükümetlerin tartışmalı gözetim önerileri getirmesi ve şirketlerin veri yutan yapay zeka modellerine daha fazla yatırım yapmasıyla politika ve teknoloji tartışmalarının merkezinde yer alıyor.
“Düzenleyici inceleme, uyumlu gizlilik çözümlerinin değer teklifini paradoksal şekilde netleştirdi,” dedi Oasis Protocol’ün yapay zeka başkanı Marko Stokić Cointelegraph’a.
“Sektör, gizliliği meşru kullanıcı ihtiyaçlarına hizmet eder şekilde ve hesap verebilir kalarak nasıl uygulayacağını çözüyor. Bu, bilgilerin varsayılan olarak korunabileceği ancak yasal gereklilikler veya bağlama uygunluk durumunda açıklanabileceği programlanabilir gizlilik talebini artırdı,” diye ekledi.
İlgili:
Avrupa’da, AB milletvekilleri en azından şimdilik, yasa dışı materyaller için tarama yapılmasını zorunlu kılacak tartışmalı “Chat Control” önerisinden geri adım attı. Bu arada Meta, Avrupa kullanıcılarının Facebook ve Instagram verileriyle jeneratif yapay zeka modellerini eğitmeye devam ediyor ancak özel mesajların dahil edilmeyeceğini taahhüt etti.
Atlantik’in ötesinde, ABD’de gizlilik kuralları parçalı durumda. Kaliforniya, Colorado ve Virginia gibi eyaletler korumalarını güçlendirirken, Kongre’de ulusal bir yasa çıkarma çabaları tıkanmış durumda.
Bu küresel trendler, dijital gizlilik konusunda hem korku hem de merakı artırdı. Hükümetler çevrimiçi davranışı izlemek için müdahaleci araçları değerlendirirken ve şirketler daha fazla veri toplarken, gizlilik teknolojileri pazar fırsatları olarak yeniden şekilleniyor.
“En büyük yanlış anlama, gizliliği suçlulukla karıştırmak veya uyumluluk ile gizliliğin birbirini dışladığını varsaymak. İyi tasarlanmış sistemler, normal operasyonlar sırasında hassas bilgileri koruyabilir ve gerektiğinde denetlenebilir kalabilir,” dedi Stokić.
Gizlilik, kripto kullanıcıları için her zamankinden daha önemli
Anonimlik bir zamanlar sadece cypherpunklar ve düzenleyicilere güvenmeyen traderlara aitti.
“Gizlilik, saklayacak bir şeyi olanların kullandığı niş bir özellik değildir,” dedi Feldman.
“Gerçek yanlış anlama, gizlilik ile kullanılabilirlik ya da gizlilik ile ölçek arasında seçim yapmak zorunda olduğumuzu düşünmek. Teknoloji, her ikisini de mümkün kılacak seviyeye geldi.”
Bugün kripto, Müşterini Tanı (KYC) kontrolleri, borsa izleme ve gelişmiş blok zinciri analizleri altında sürekli gözetim altında çalışıyor.
Blok zinciri adli bilişim uzmanları, makine öğrenimi kullanarak cüzdanları takip ediyor ve davranış profilleri oluşturuyor. Sistemleri kimlikleri bağlayabiliyor, cüzdanlar arasındaki bağlantıları haritalayabiliyor ve varlıkların borsalara ne zaman taşınacağını tahmin edebiliyor.
Hükümetler de kontrolü sıkılaştırıyor. 18 Ağustos’ta ABD Hazine Bakanlığı, yapay zeka, blok zinciri izleme, dijital kimlik kimlik bilgileri ve dijital varlıklarla ilgili yasa dışı faaliyetleri tespit etmek için “gizliliği artıran araçlar” hakkında kamu görüşü talep etti. Kurum, geri bildirimlerin GENIUS Yasası kapsamında yeni rehberlik ve olası düzenlemeleri şekillendireceğini belirtti.
AB’de ise kripto borsalarının kendi kendine saklanan cüzdanlara yapılan veya bu cüzdanlardan gelen transferleri daha yüksek riskli olarak değerlendirmesi ve cüzdan kontrolünü doğrulamak dahil olmak üzere artırılmış özen göstermesi gerekiyor. Bu yükümlülükler 30 Aralık 2024’te yürürlüğe girdi.
Birçok kullanıcı için bu gözetim ve inceleme karışımı, gizlilik odaklı kripto paralara yönelmek için bir işaret.
Dergi:


































































































